Kolej wąskotorowa

Historia kolei wąskotorowej


Ludzkość od zawsze poszukiwała prostych i szybkich możliwości transportu. Początkowo przemieszczano się pieszo, z czasem zaczęto korzystać z powozów ciągniętych przez konie, aż wreszcie wynaleziono wehikuły napędzane mocą silników parowych, a z czasem elektrycznych.

Kolej wąskotorowa, chociaż wydaje się być wynalazkiem stosunkowo nowym powstała już przed kilkoma setkami lat, a jej pierwszych prototypów można doszukiwać się jeszcze w starożytnym Rzymie. To właśnie wtedy, kolej konna poruszała się po wyżłobieniach w drogach, co daje jednoznaczne skojarzenia ze znanymi dziś torami. Transport szynowy zaczął rozwijać się intensywnie dużo później, bo dopiero w XVII wieku. W tym czasie powstała pierwsza linia kolejowa – Wollaton Wagonway. Oczywiście, w tak odległych czasach nikt nie myślał nawet o silnikach parowych, a jako siłę pociągową wykorzystywano konie. Około 200 lat później podjęto pierwsze próby wykorzystania parowozów do napędzania wagonów.

W roku 1812, na jednej z wąskotorowych linii kolejowych – Middleton Railway udało się dokonać pierwszego, komercyjnego przejazdu lokomotywy parowej. Dalsze lata to przede wszystkim intensywny rozwój  infrastruktury kolejowej – w niemal całej Europie zaczęto budować tory, a lokomotywy parowe zaczęły powoli wchodzić do powszechnego użytku. Nic dziwnego – oferowały one większą moc i wydajność niż kolej konna, a dzięki temu były zdolne do przewozu większej ilości osób, cięższych towarów itd.

Współcześnie najczęściej spotyka się kolej wąskotorową, czyli taką, która posiada mniejszą zdolność przewozową, ale jest też nieporównywalnie tańsza w budowie. Co ciekawe, najstarsza, nieprzerwanie działającą kolej tego typu znajduje się w naszym kraju – mowa o Górnośląskich Kolejach Wąskotorowych, czyli sieci stworzonej w połowie XIX wieku, czynnej i w pełni funkcjonalnej po dziś.